TUỔI TRẺ CỦA ĐỒNG CHÍ LÊ ĐỨC THỌ VỚI PHONG TRÀO CÁCH MẠNG TẠI QUÊ HƯƠNG NAM ĐỊNH

14:11:00 04/10/2021

Cậu bé Phan Đình Khải sinh ra trong một gia đình nho giáo, trên vùng đất có truyền thống văn hiến, yêu nước và cách mạng. Ngay từ nhỏ Phan Đình Khải đã tận mắt chứng kiến cảnh sống tối tăm, khổ nhục của nhân dân.Ý chí căm thù quân xâm lược đã được nhen nhóm trong lòng cậu bé Phan Đình Khải. Năm 1925, Phan Đình Khải lên học tại trường Tiểu học Cửa Bắc ( Tức Jule Ferry ) thành Nam Định.

 

            Đ/c Lê Đức Thọ phát biểu trước Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Nam Ninh lần thứ nhất

 Được tiếp xúc với phong trào yêu nước của thanh niên, học sinh cùng  với nhiều sách báo tiến bộ, Phan Đình Khải đã sớm giác ngộ, hoà mình vào phong trào học sinh yêu nước. Năm 1925 khi mới 14 tuổi, Phan Đình Khải cùng với Đặng Xuân Khu ( Tức đồng chí Trường Chinh) và một số thanh niên yêu nước khác viết đơn gửi Toàn quyền Đông Dương Varen đòi trả tự do cho nhà yêu nước Phan Bội Châu. Tháng 3 năm 1926 Phan Đình Khải cùng nhiều trí thức ở Nam Định đã đấu tranh buộc nhà cầm quyền thực dân ở địa phương phải nhượng bộ cho các tầng lớp nhân dân ở tỉnh Nam Định làm lễ truy điệu cụ Phan Tây Hồ ( tức Phan Chu Trinh) ở thôn Bắc Tế ( thuộc thôn Mỹ Trọng, xã Mỹ Xá, ngoại thành Nam Định ). Sau buổi lễ truy điệu, bọn thực dân đã đuổi hàng trăm học sinh ra khỏi trường trong đó có Phan Đình Khải. Rời ghế nhà trường, sau một thời gian tiếp xúc với với tư tưởng yêu nước do các hội viên của tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, Phan Đình Khải giác ngộ và được kết nạp vào hội khi đồng chí vừa tròn 17 tuổi..

 

                             Đ/c Lê Đức Thọ thăm trường Cửa Bắc - nơi học cũ của đồng chí

Hoà trong dòng chảy của cuộc cách mạng vô sản mới được khơi nguồn ở nước ta, Phan Đình Khải đã đưa nhiệt tình của tuổi trẻ ra phục vụ sự nghiệp chung của dân tộc. Không chỉ tuyên truyền, giác ngộ thanh niên, học sinh ở thành phố, mỗi dịp về nghỉ hè ở quê nhà Phan Đình Khải đều chú ý tuyên truyền tư tưởng cách mạng cho lớp thanh niên trẻ, cho những người ruột thịt trong gia đình mình như Phan Đình Dinh (tức Đinh Đức Thiện), Phan Đình Tạc.

Đồng chí còn dùng lí lẽ và tình cảm để động viên mẹ đẻ của mình trở thành một cơ sở cách mạng có công nuôi dưỡng, bảo vệ nhiều cán bộ cao cấp của Đảng trong đó có các đồng chí: Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Linh, Bùi Lâm… bước đầu gây dựng được những hạt nhân hoạt động tích cực trong địa bàn.

 

                                  Bằng ghi công cụ thân sinh đồng chí Lê Đức Thọ

   Sau nhiều năm lăn lội với phong trào tháng 10 năm 1929 người thanh niên ưu tú 18 tuổi Phan Đình Khải đã vinh dự được thầy giáo Nguyễn Văn Tiến giáo viên trường Tân Tiến giơí thiệu và và kết nạp vào Đông dương cộng sản Đảng tại Chi bộ Phường Cửa Bắc, đồng chí là một trong những người thuộc lớp Đảng viên Đảng cộng sản đầu tiên của Đảng ta.

Ngày 20 tháng 10 năm 1930 tại Thành phố Nam Định đã diễn ra một cuộc mít tinh lớn của hàng ngàn người ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân ở Thái Bình - Nghệ Tĩnh, Phan Đình Khải là một trong những người tổ chức và lãnh đạo cuộc mít tinh này. Cuộc mít tinh đã gây được tiếng vang lớn góp phần xứng đáng cùng cả nước làm lên cao trào Cách mạng 1930 – 1931 đồng thời nó cũng làm cho bọn giặc phải hốt hoảng, điên đầu.

Trước tình hình đó bọn thực dân Pháp ráo riết lùng sục khủng bố, bắt hàng loạt các đồng chí lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, huyện. Ngày 7 tháng 11 năm 1930 đồng chí Phan Đình Khải bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn và kết án 10 năm khổ sai tại “địa ngục trần gian” Côn đảo.

Năm 1936 trước sự đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân ta và Phong trào bình dân ở Pháp, bọn thực dân Pháp ở Đông Dương phải trả tự do cho một số tù chính trị trong đó có Phan Đình Khải. Ra tù trở về Nam Định, đồng chí tiếp tục bắt liên lạc với Đảng và xây dựng một số cơ sở bí mật của Đảng ở Nam Định. Đồng chí cùng một số đảng viên đã thành lập cơ quan “ Đại lý sách báo cánh tả”. Đại lý lần lượt đặt ở số nhà 47B Đồng khánh, số nhà 58 Cờlê măng xô(Nay là Trần Phú), số nhà 224 PônBe  ( Nay là phố Trần Hưng Đạo) và số 24 Hàng Đàn ( Nay là phố Hai Bà Trưng). Ngoài những sách báo được nhận đồng chí Phan Đình Khải còn trực tiếp viết sách báo tuyên truyền góp phần làm cho Phong trào cách mạng của Nam Định có những bước phát triển lớn. Là một cán bộ lãnh đạo Phong trào đấu tranh công khai, thời kỳ này Phan Đình Khải cùng các đồng chí khéo léo hướng Phong trào đấu tranh của nhân dân Thành Nam theo hướng đòi dân sinh dân chủ. Đặc biệt tháng 3 năm 1939 một cuộc mít tinh gồm hơn 4000 người thuộc nhiều tầng lớp xã hội khác nhau tham gia do Phan Đình Khải lãnh đạo lấy danh nghĩa công khai là đưa tiễn công sứ Alơmăng. Tại cuộc mít tinh Phan Đình Khải đã thay mặt nhân dân Nam Định nói lời  “tiễn biệt” và nêu yêu cầu bức thiết của nhân dân với nhà cầm quyền địa phương. Đây là cuộc mít tinh công khai đông đảo nhất, là đỉnh cao của Phong trào đấu tranh dân chủ 1936 – 1939 có ảnh hưởng rộng lớn trong thời kỳ Mặt trận dân chủ được Hội nghị xứ uỷ Bắc kỳ ( 8- 1938) biểu dương. Những hoạt động của Phan Đình Khải làm cho kẻ địch tức tối điên cuồng. Tháng 7 – 1939 Phan Đình Khải bị bắt lần thứ 2 với mức án 5 năm tù, bị giam giữ tại các nhà tù Hoả Lò, Sơn La, Hoà Bình. Năm 1944 sau khi ra tù do yêu cầu của cách mạng, được sự tín nhiệm của Ban chấp hành trung ương Đảng, đồng chí được cử giữ những chức vụ cấp cao của Đảng tại nhiều vùng khác nhau.

Có thể nói Phan Đình Khải đã hiến trọn tuổi thanh xuân của mình cho sự nghiệp đấu tranh cách mạng của quê hương. Đồng chí là một trong những người đặt nền móng đầu tiên cho Phong trào cách mạng tại Nam Định, tạo cho Phong trào cách mạng tại Nam Định có một nền tảng vững chắc, góp phần to lớn vào thắng lợi chung của cả nước trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Đảng bộ và nhân dân Nam Định rất lấy làm tự hào về người con ưu tú của quê hương đã nối tiếp cha ông làm rạng danh thêm cho mảnh đất Nam Định vốn đã nổi tiếng có nhiều anh hùng hào kiệt và danh nhân ngàn năn văn hiến.

Nguồn: Sưu tầm

Hội thi Hội LHTNVN
Thống kê truy cập

- Đang online: 1

- Hôm nay: 43

- Tháng này: 1,592

- Tất cả: 103,440